مسجد-وهیئت سرابی های مقیم مرکز (جوادیه)

همانا قیام من برای اصلاح امّت جدم بود و هدف مهم من امر به معروف و نهی از منکر است.امام حسین (ع)

صفحه اصلی  » اعتقادات » خداشناسی » اسماء و صفات خدا

0.0 (3)

منظور از اسماء و صفات خداوند چیست؟

در مورد خداوند تبارك و تعالی دو نوع تعبیر به كار می رود: اسماء الهی و صفات الهی.
این دو تعبیر تفاوت چندانی باهم ندارند و تنها فرقشان اینست كه صفت دلالت می كند بر معنایی از معانی؛ مانند علم كه ذات خدا متّصف بر آن است و اسم بر ذاتی دلالت می كند كه با صفتی لحاظ شده باشد؛ پس اسم در واقع بیان گر كمالات و صفاتی است كه جزو ذات خداوند است؛ مثلاً حیات و علم صفت هستند، اما حیّ و عالم اسم هستند.(1)
در اصطلاح مشهور اسماء الهی از سنخ الفاظ است كه دارای معانی بوده؛ ولی برای اهل معرفت اصطلاح خاصی است كه طبق این اصطلاح، اسماء از مقوله لفظ نیست؛ بلكه از سنخ وجود خارجی و عینی بوده كه در واقع صفت كمال وجودی است كه اسم با آن صفت، تعیّن پیدا می كند. در دیدگاه اهل معرفت ذات خداوند احدیّت چون وجودِ نامتناهی بوده، خالی از هر نوع تجلّی و ظهوری است كه به آن غیب الغیب گویند؛ اما زمانیكه در رتبه ی متأخّری بوسیله ی كمالی از كمالات متعیّن شود، به این ذات متعیّن، اسم گویند.(2)


اقسام اسماء و صفات خدا:
گفتیم كه اسم از صفت مشتق شده؛ مانند عالم كه از صفت علم گرفته شده است؛ یعنی در واقع صفات در اسماء پخش هستند و هر حكمی كه بر صفات بار شود بر اسماء نیز بار میشود.(3) به عبارت دیگر اسماء خدا بیانگر صفات او هستند؛(4) به همین دلیل صاحب نظران برخی مواقع اسماء را مقسم قرار داده اند و گاهی صفات را.(5)
برای اسماء و صفات خدا تقسیمات مختلفی ذكر شده كه در اینجا به دو تقسیم مهم اشاره می كنیم:
الف. صفات ثبوتیّه و سلبیّه:
1.صفات ثبوتیّه: صفاتی هستند كه كمالی را برای موصوف ثابت می كنند و اشاره به واقعیتی در ذات آن موصوف دارند؛ مانند علم و قدرت. به این قسم، صفات جمالیّه نیز اطلاق می شود.
2.صفات سلبیّه: صفاتی هستند كه نقصی را از موصوف نفی می كنند و به تنزیه ذات از آن صفت اشاره دارند؛ مانند سبّوح و قدّوس. نام دیگر این قسم، صفات جلالیّه است كه در حقیقت صفات سلبیّه به صفات ثبوتیّه برمی گردند.(6)


ب. صفات ذاتیّه و فعلیّه:
1.صفات ذاتیّه: صفاتی را گویند كه تنها ذات برای انتزاع این صفات كافی باشد؛ مانند حیات و قدرت.
2.صفات فعلیّه: صفاتی است كه در انتزاع آن، علاوه بر ذات به امر دیگری نیز نیاز باشد و آن فعل الهی است؛ مانند خلق و رزق.(7)


در مورد نسبت صفات و اسماء با ذات بین فِرَق مذهبی اختلافات زیادی وجود دارد. اشاعره صفات را زائد بر ذات می دانند؛(8) در مقابل، معتزله برای فرار از تجسیم، تمامی صفات حتی صفات ثبوتیّه را از خدا نفی می كنند و این صفات را به صفات سلبیّه برمیگردانند؛(9) امّا شیعه معتقد است صفات ذاتیّه با ذات خدا و با صفات دیگر از نظر مصداق متحدند، هر چند مفهوماً متغایرند؛(10) ولی صفات فعلیّه زائد بر ذات می باشند.(11)

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

/javascript.jsp?type=analysis&num=99&bullet=true&source=false" >

كد عكس تصادفی

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :